Rada Europejska ogłosiła we wtorek, że ministrowie z państw członkowskich UE sfinalizowali ustawę o sztucznej inteligencji (AI), która nałoży bardziej rygorystyczne przepisy na aplikacje AI wysokiego ryzyka.

• Rada Europejska zatwierdziła ustawę o sztucznej inteligencji, nakładającą surowsze przepisy na aplikacje AI wysokiego ryzyka.
• Ustawa zakazuje systemów sztucznej inteligencji wykorzystywanych do oceny społecznej i manipulacji zachowaniami poznawczymi w UE.
• Zabrania również stosowania sztucznej inteligencji w systemach wykorzystujących dane biometryczne do klasyfikacji opartej na określonych kategoriach lub predykcyjnego nadzoru policyjnego.
• Systemy sztucznej inteligencji ogólnego przeznaczenia bez zagrożeń systemowych muszą spełniać kryteria przejrzystości.
• Ustawa tworzy organy regulacyjne, takie jak urząd ds. sztucznej inteligencji, ekspercki panel naukowy, radę ds. sztucznej inteligencji oraz forum doradcze dla zainteresowanych stron.
• Ustawa wejdzie w życie dwadzieścia dni po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE i podpisaniu przez przewodniczących Parlamentu Europejskiego i Rady.
• Ustawa odnosi się do obaw związanych ze sztuczną inteligencją przyczyniającą się do dezinformacji, fałszywych wiadomości i materiałów chronionych prawem autorskim.
• Ustawa będzie miała wpływ na firmy spoza UE, wymagając od nich przestrzegania przepisów, jeśli wykorzystują dane klientów z UE na swoich platformach AI.
• Nowe rozporządzenie wejdzie w życie za sześć miesięcy, ale zostanie w pełni wdrożone do 2026 roku.

W UE ustawa zakazuje stosowania systemów sztucznej inteligencji wykorzystywanych do punktacji społecznej i manipulacji zachowaniami poznawczymi. Ponadto zabrania ona wykorzystywania sztucznej inteligencji w systemach, które wykorzystują dane biometryczne do klasyfikowania osób w oparciu o określone kategorie, takie jak orientacja seksualna, rasa lub religia, lub w predykcyjnych działaniach policyjnych opartych na profilowaniu.

Jeśli systemy sztucznej inteligencji ogólnego przeznaczenia nie stwarzają zagrożeń systemowych, przepisy nakazują, aby spełniały one kryteria przejrzystości. Ci, którzy stoją w obliczu takich zagrożeń, podlegają jednak bardziej rygorystycznym przepisom.

Co istotne, ustawa zwalnia z tych zakazów systemy, które są wykorzystywane wyłącznie do celów obronnych, wojskowych lub naukowych.

Przepisy tworzą szereg organów regulacyjnych, takich jak urząd ds. sztucznej inteligencji, ekspercki panel naukowy, rada ds. sztucznej inteligencji składająca się z członków z państw członkowskich oraz forum doradcze dla zainteresowanych stron, aby zagwarantować odpowiednie egzekwowanie przepisów.

Akt prawny wejdzie w życie dwadzieścia dni po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE i podpisaniu przez przewodniczących Parlamentu Europejskiego i Rady.

Kraje UE głosowały dwa miesiące po tym, jak ich prawodawcy, po kilku znaczących zmianach, zatwierdzili przepisy dotyczące sztucznej inteligencji opracowane przez Komisję Europejską w 2021 roku. Nowe prawo przyjmuje strategię opartą na ryzyku.

W obliczu rosnącej popularności generatywnych systemów sztucznej inteligencji, takich jak wspierany przez Microsoft OpenAI ChatGPT i chatbot Google Gemini, obawy dotyczące sztucznej inteligencji przyczyniającej się do dezinformacji, fałszywych wiadomości i materiałów chronionych prawem autorskim znacznie wzrosły w ostatnich miesiącach.

Belgijski sekretarz stanu ds. cyfryzacji Mathieu Michel powiedział w oświadczeniu, że ta przełomowa ustawa, pierwsza tego rodzaju na świecie, stanowi odpowiedź na globalne wyzwanie technologiczne, które stwarza również możliwości dla naszych społeczeństw i gospodarek. ,,Dzięki ustawie o sztucznej inteligencji Europa podkreśla znaczenie zaufania, przejrzystości i odpowiedzialności w kontaktach z nowymi technologiami, zapewniając jednocześnie, że ta szybko zmieniająca się technologia może się rozwijać i pobudzać europejską innowacyjność” – stwierdził.

Według Patricka van Eecke z Cooley Law, nowe przepisy będą miały wpływ nie tylko na blok 27 państw. ,,Ustawa będzie miała charakter międzynarodowy. Firmy spoza UE będą musiały przestrzegać przepisów, jeśli będą wykorzystywać dane klientów z UE na swoich platformach AI. Podobnie jak w przypadku RODO (ogólnego rozporządzenia o ochronie danych), inne kraje i obszary prawdopodobnie wykorzystają ustawę o sztucznej inteligencji jako model” – stwierdził, nawiązując do unijnych przepisów dotyczących prywatności.

Nowe rozporządzenie wejdzie w życie za sześć miesięcy, ale nie zostanie w pełni wdrożone do 2026 roku. Zakazy wykorzystywania sztucznej inteligencji do oceny społecznościowej, predykcyjnego nadzoru policyjnego i nieukierunkowanego pobierania obrazów twarzy z Internetu lub nagrań CCTV (telewizji przemysłowej) zaczną obowiązywać w ciągu sześciu miesięcy od wejścia w życie nowego rozporządzenia. Zasady dotyczące systemów AI zintegrowanych z produktami regulowanymi wejdą w życie za 36 miesięcy, podczas gdy obowiązki dotyczące modeli AI ogólnego przeznaczenia zaczną obowiązywać po 12 miesiącach.