Dynamiczny rozwój technologii blockchain stworzył nową erę finansów, w której zdecentralizowane autonomiczne organizacje (DAO) zyskują na popularności. DAO to zdecentralizowane struktury organizacyjne, które funkcjonują dzięki inteligentnym umowom na platformach blockchain, takich jak Ethereum. Jednym z kluczowych aspektów korzystania z DAO jest właściwe rozliczanie się podatkowe, co może być wyzwaniem dla uczestników tych organizacji.

W niniejszym artykule omówimy, jak prawidłowo rozliczyć się z DAO, zwracając uwagę na podatkowe implikacje i zalecenia prawne.

Czym jest DAO? Definicja. 

Zanim przejdziemy do zagadnień podatkowych, warto zrozumieć, czym dokładnie są DAO. DAO to rodzaj organizacji, która działa automatycznie, zgodnie z zapisami inteligentnej umowy. Uczestnicy DAO posiadają tokeny, które nadają im prawo głosu w procesie podejmowania decyzji oraz dostęp do zasobów i środków przypisanych do organizacji.

Struktura ta jest zarządzana w demokratyczny sposób poprzez głosy jej uczestników i nie posiada formalnej osobowości prawnej. To rozwiązanie dodatkowo gwarantuje prywatność, ponieważ każdy uczestnik jest identyfikowany za pomocą unikalnego tokena. DAO mogą przyjmować formę inwestycyjną, gdzie uczestnicy posługują się wspólnym portfelem, a następnie podejmują decyzje dotyczące inwestycji poprzez głosowanie.

Prawne i podatkowe ramy dotyczące zdecentralizowanych organizacji (DAO)

Wielu uczestników DAO zadaje sobie pytanie, jakie są zobowiązania podatkowe związane z uczestnictwem w takiej organizacji. W wielu jurysdykcjach brak jest jednoznacznych regulacji dotyczących DAO, co sprawia, że ​​uczestnicy są pozostawieni własnemu rozsądkowi w kwestiach podatkowych. Warto skonsultować się z profesjonalistą prawnym lub doradcą podatkowym, aby zrozumieć specyficzne wymagania w danej jurysdykcji.

Jak to wygląda w świetle polskiego prawa? Obecnie w krajowym systemie prawnym brakuje adekwatnych przepisów dostosowanych bezpośrednio do Zdecentralizowanych Autonomicznych Organizacji (DAO). Z punktu widzenia prawa podatkowego i różnych interpretacji, taki podmiot może jednak zostać uznany za jednostkę podlegającą opodatkowaniu. Na dzień dzisiejszy, DAO nie znajduje się w centrum zainteresowania ustawodawcy. Jak zatem organy podchodzą do kwestii monitoringu oraz rozliczeń z DAO?

Zazwyczaj to osoby zarządzające Zdecentralizowaną Autonomiczną Organizacją są obiektami potencjalnej kontroli. Z punktu widzenia ewentualnej kontroli, osoby, które uruchomiły DAO, są w pewnym sensie traktowane jako „niezarejestrowane stowarzyszenie”. Oznacza to, że ponoszą odpowiedzialność za swoje zobowiązania zgodnie z Ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Niestety, jak już wspomniano, brak jest bezpośrednich regulacji dostosowanych do specyfiki tego rodzaju podmiotu. Ponadto, choć DAO może dysponować Trustem, nie jest w stanie posiadać formalnej firmy. Trust często tworzy się w celu ułatwienia działalności gospodarczej i prawniczej poprzez głosowanie. To rozwiązanie umożliwia uzyskanie osobowości prawnej przez spółkę, zwłaszcza w sytuacjach wymagających podpisania umowy. Warto jednak pamiętać, że taka konstrukcja niesie ze sobą pewne wyzwania, związane m.in. z brakiem bezpośredniej regulacji dostosowanej do charakterystyki tego typu podmiotów.

Jak wygląda raportowanie podatkowe i dokumentacja w przypadku DAO? 

Zgodnie z zasadami podatkowymi, uczestnicy DAO są zobowiązani do właściwego raportowania swoich dochodów oraz spełnienia wszelkich obowiązków podatkowych. W wielu przypadkach może to obejmować przygotowanie formularzy podatkowych i przekazywanie informacji o transakcjach związanych z DAO. Dobra praktyka obejmuje skrupulatne dokumentowanie wszelkich transakcji oraz prowadzenie klarownych rejestrów, aby ułatwić proces rozliczeń podatkowych.

Jednakże, ryzyko kontroli podatkowej jest stosunkowo ograniczone, co wynika z braku precyzyjnych przepisów regulujących obszar Zdecentralizowanych Autonomicznych Organizacji (DAO). Jeśli decydujesz się na gromadzenie funduszy na wspólnym koncie organizacji za pośrednictwem smart kontraktu, to obecnie nie istnieją środki, które umożliwiłyby przeprowadzenie kontroli takiego podmiotu.

Dodatkowo brak konkretnej regulacji w tym obszarze wpływa na ograniczone możliwości organów nadzoru i kontroli. W sytuacji, gdy preferowana jest forma wspólnego portfela w ramach inteligentnych kontraktów, istnieje pewna swoboda działania, jednak równocześnie może to prowadzić do trudności w monitorowaniu i egzekwowaniu zgodności z zasadami podatkowymi.

Warto jednak mieć na uwadze, że obecny stan prawny może ulec zmianie w związku z ewolucją regulacji dotyczących DAO. Należy śledzić rozwój przepisów i dostosowywać praktyki w zgodzie z ewentualnymi nowymi wymaganiami prawno-podatkowymi.

Czy Zdecentralizowana Autonomiczna Organizacja może wystawiać faktury? 

Jeśli Zdecentralizowana Autonomiczna Organizacja nie dysponuje Trustem, wystawienie faktury może okazać się wyzwaniem ze względu na brak formalnej osobowości prawnej. W sytuacji, gdy jesteś przedsiębiorcą, istnieje możliwość otrzymywania wynagrodzenia za świadczone usługi w postaci kryptowalut od członków DAO. Według jednej z naszych najnowszych interpretacji podatkowych zakładamy, że te usługi są zamawiane przez osoby fizyczne będące członkami DAO, co z kolei wymaga ich opodatkowania. W praktyce oznacza to otrzymanie płatności w kryptowalutach, wystawienie paragonu oraz uregulowanie odpowiednich obowiązków podatkowych zgodnie z deklaracją PIT.

Natomiast, jeśli świadczysz usługi dla DAO posiadającego Trust, zgodnie z inną interpretacją podatkową, możesz wystawić fakturę bezpośrednio na Trust. Taki sposób postępowania został potwierdzony w jednej z interpretacji podatkowych.

Osoby świadczące usługi dla DAO, kontra rozliczenie podatkowe 

Jeżeli Zdecentralizowana Autonomiczna Organizacja nie posiada Trustu, wystawienie faktury może stanowić wyzwanie z uwagi na brak formalnej osobowości prawnej. W takiej sytuacji, jako przedsiębiorca, otrzymasz wynagrodzenie za swoje usługi w formie kryptowalut, głównie od członków DAO. Zgodnie z naszą niedawną interpretacją podatkową, to członkowie DAO zamawiają te usługi, co wymaga ich opodatkowania. W praktyce oznacza to przyjęcie płatności w kryptowalutach, wystawienie paragonu i uregulowanie należności podatkowych zgodnie z własnym rozliczeniem PIT.

Podsumowanie

Rozliczanie się z DAO wymaga uwagi i staranności, zwłaszcza w kontekście zmieniającego się środowiska prawno-podatkowego. Współpraca z profesjonalistami branżowymi, takimi jak prawnicy i doradcy podatkowi, jest kluczowa dla zapewnienia zgodności z przepisami oraz minimalizacji ewentualnych ryzyka prawnego i podatkowego. W miarę jak technologia blockchain i organizacje oparte na umowach inteligentnych rozwijają się, istnieje potrzeba ciągłego monitorowania i dostosowywania się do zmieniających się regulacji.

Masz wątpliwości z rozliczeniem się z kryptowalut? Skontaktuj się z biurem rachunkowym Taxo – https://www.taxo-acc.pl/kontakt/